คุณเคยยืนงงอยู่หน้าชั้นหลอดไฟในร้านค้าไหม? ตัวเลข 800lm, 60W, 750lx บนกล่องหลอดไฟแต่ละยี่ห้อดูเหมือนภาษาต่างดาว แต่จริงๆ แล้วตัวเลขเหล่านี้บอกคุณได้ทุกอย่างที่ต้องรู้ก่อนซื้อ บทความนี้จะแปลทุกอย่างให้เข้าใจง่าย
วัตต์ (Watt) — วัดการใช้ไฟ ไม่ใช่ความสว่าง
วัตต์คือหน่วยวัดพลังงานไฟฟ้าที่หลอดไฟกิน ไม่ใช่ความสว่าง ในยุคหลอดไส้ วัตต์สูงหมายถึงสว่างมาก เพราะประสิทธิภาพทุกหลอดเท่ากัน แต่พอเปลี่ยนมาเป็น LED ความสัมพันธ์นั้นหายไปทันที
ตัวอย่างเปรียบเทียบ: หลอดไส้ 60W ให้ความสว่างเท่ากับ LED แค่ 8–10W ดังนั้นถ้าคุณยังดูแค่วัตต์ คุณกำลังวัดค่าผิดตัว
| หลอดไส้ (W) | LED เทียบเท่า (W) | ความสว่าง (lm) |
|---|---|---|
| 25W | 2–3W | ~250 lm |
| 40W | 4–5W | ~450 lm |
| 60W | 8–10W | ~800 lm |
| 100W | 14–16W | ~1,600 lm |
ลูเมน (Lumen / lm) — ความสว่างที่หลอดส่งออกมาจริงๆ
ลูเมนคือปริมาณแสงทั้งหมดที่หลอดไฟปล่อยออกมาในทุกทิศทาง นี่คือตัวเลขที่คุณควรดูเมื่อเลือกหลอดไฟ ไม่ใช่วัตต์ หน่วยนี้ตอบคำถามว่า “หลอดนี้สว่างแค่ไหน?”
กฎง่ายๆ ในการเลือก: ห้องนอนทั่วไปต้องการ 1,500–3,000 lm, ห้องครัวหรือห้องทำงาน 3,000–6,000 lm, พื้นที่เชิงพาณิชย์อาจต้องการมากกว่า 10,000 lm ขึ้นไป
ลักซ์ (Lux / lx) — ความสว่างที่ตกลงบนพื้นผิว
ลักซ์คือจำนวนลูเมนที่กระจายลงบนพื้นที่ 1 ตารางเมตร สูตรง่ายๆ คือ 1 lux = 1 lumen / 1 m² นี่คือตัวเลขที่นักออกแบบแสงใช้วัดว่าพื้นผิวในห้องได้รับแสงเพียงพอไหม
ความแตกต่างที่สำคัญ: หลอดเดียวกัน 800 lm อาจให้ค่าลักซ์ต่างกันมากขึ้นอยู่กับว่าติดตั้งสูงแค่ไหน และแสงกระจายในมุมกว้างแค่ไหน หลอดที่ติดใกล้พื้นผิวจะให้ค่าลักซ์สูงกว่าหลอดที่ห้อยสูง
มาตรฐานลักซ์ที่ควรรู้
มาตรฐาน EN 12464-1 ของยุโรปกำหนดค่าลักซ์ขั้นต่ำสำหรับพื้นที่ต่างๆ ดังนี้:
- ทางเดิน / บันได — 100 lx
- ห้องพักอาศัย — 200 lx
- สำนักงาน / โต๊ะทำงาน — 500 lx
- งานละเอียด (เย็บผ้า / งานเครื่องประดับ) — 750–1,500 lx
- ห้องผ่าตัด — 10,000–20,000 lx
สรุปให้จำได้ทันที
วัตต์ = ไฟที่กิน · ลูเมน = แสงที่หลอดปล่อยออกมา · ลักซ์ = แสงที่ตกลงบนพื้นผิว จำได้สามตัวนี้ คุณจะไม่มีวันเลือกหลอดไฟผิดอีกเลย
อ่านต่อเรื่องออกแบบแสงในบ้าน
รวมบทความที่ช่วยเลือก layer แสง หลอดไฟ และบรรยากาศให้เหมาะกับบ้าน
