Light Lab: ห้องทดลองแสง มุมลำแสง CCT และ CRI

LUMENS LAB / INTERACTIVE LIGHT LAB

ห้องทดลองแสง
ลองปรับ แล้วเห็นความต่าง

เข้าใจมุมลำแสง ระยะส่อง โทนแสง CCT และการถ่ายทอดสีผ่านการทดลองง่าย ๆ ก่อนเลือกโคมหรือเริ่มจัดผังพื้นที่จริง

4 ห้องทดลอง · ใช้งานฟรี · ไม่ต้องสมัคร
01

มุมลำแสงกับแสงรอบข้าง

ปรับระยะโคมถึงพื้นผิว Beam Angle และ Field Angle เพื่อดูวงแสงจากด้านข้างและด้านบน พร้อมคำนวณมุมที่ต้องการเมื่อรู้ขนาดวัตถุ

วัดถึงโต๊ะ พื้น หรือวัตถุที่ต้องการส่องตามแนวแกนลำแสง

Field Angle ต้องไม่น้อยกว่า Beam Angle ค่าเริ่มต้น 72° เป็นตัวอย่าง ให้ใช้ข้อมูลจากโคมจริงเมื่อมี

รู้ขนาดวัตถุ อยากหามุมแสงที่เหมาะ?

ภาพใช้กรวยแสงสมมาตรกับพื้นผิวตั้งฉาก หากโคมเอียงหรือแสงไม่สมมาตร รูปวงแสงจะต่างออกไป

1.95 ม.เส้นผ่านศูนย์กลาง Beam
4.36 ม.เส้นผ่านศูนย์กลาง Field
2.99 ตร.ม.พื้นที่ภายในวง Beam
Beam — ขอบที่ความเข้ม 50% ของค่าสูงสุดField — ขอบที่ความเข้ม 10%

Beam Angle คืออะไร?

มุมเต็มระหว่างสองทิศทางที่ความเข้มลดลงเหลือ 50% ของค่าสูงสุด มุมแคบให้ขอบเขตเล็กกว่าเมื่อระยะเท่ากัน

Field Angle คืออะไร?

มุมเต็มที่ใช้ขอบระดับ 10% ของความเข้มสูงสุด จึงช่วยอธิบายแสงที่แผ่ออกไปไกลกว่าขอบ Beam

Spill Light คืออะไร?

แสงที่อยู่รอบลำแสงหลัก แสงจริงยังต่อเนื่องเลยขอบ Field ได้ วงในภาพเป็นเส้นอ้างอิงและไม่ได้บอกค่า Lux

02

ย้ายโคมไกลขึ้น แสงลดลงเท่าไร?

ใส่ค่า Lux ที่วัดได้พร้อมระยะอ้างอิง แล้วลองเปลี่ยนระยะใหม่ เพื่อสำรวจความสัมพันธ์ตามกฎกำลังสองผกผัน

สมมติแหล่งกำเนิดขนาดเล็ก ระยะไกลพอที่จะใช้แบบจำลองจุดกำเนิด ทิศทางเดิม และพื้นผิวตั้งฉาก โดยละผลแสงสะท้อน

125 lxLux ที่ระยะใหม่โดยประมาณ
25%เทียบกับค่า Lux อ้างอิง
2 เท่าระยะใหม่ ÷ ระยะอ้างอิง

สูตรและข้อจำกัดของการทดลองนี้

E₂ = E₁ × (d₁ ÷ d₂)² เมื่อระยะเพิ่มเป็น 2 เท่า ค่า Lux ตามแบบจำลองจะเหลือ 1/4 และเมื่อเพิ่มเป็น 3 เท่าจะเหลือ 1/9 การนำไปใช้จริงต้องพิจารณาขนาดแหล่งกำเนิด เลนส์ ทิศทาง ผิวรับแสง และแสงสะท้อนในห้อง

03

ห้องเดิม โทนแสงเปลี่ยน

เทียบภาพห้องที่โทน 3000K กับภาพที่ปรับได้ตั้งแต่ 2700–6500K เพื่อสังเกตความรู้สึกของวัสดุและบรรยากาศในมุมมองเดียวกัน

4000 K

Kelvin อธิบายโทนของแสงขาว ตัวเลขสูงขึ้นไม่ได้หมายความว่ามี Lux มากขึ้น และไม่ได้บอกคุณภาพการถ่ายทอดสี

ภาพ A / โทนอุ่น3000 K
ภาพ B / ลองปรับ4000 K
2700K · อุ่น4000K · ขาวกลาง6500K · เย็น

ภาพวาดปรับโทนสีเพื่อสื่อแนวคิด ไม่ใช่ภาพคำนวณสเปกตรัมของโคม สีจริงขึ้นกับ Duv วัสดุ การปรับตัวของสายตา และหน้าจอที่ใช้ดู

04

โทนแสงถูกใจ แล้วสีวัตถุล่ะ?

ลองเปลี่ยนความอิ่มตัวของชุดสีในภาพ เพื่อเข้าใจว่าการมองสีวัตถุเป็นอีกประเด็นหนึ่งที่ต้องตรวจเพิ่มเติมจาก CCT

35%

ตัวเลขนี้คือระดับปรับความอิ่มตัวของภาพ ไม่ใช่ค่า CRI และไม่สามารถใช้แปลงเป็น Ra หรือ R9 ได้

Ra / CRIR9TM-30
ภาพ A / ชุดสีตั้งต้นในภาพ
ภาพ B / ตัวอย่างลดความอิ่มตัวของสี

CRI หรือ Ra เปรียบเทียบการถ่ายทอดสีกับแหล่งอ้างอิงที่ CCT เดียวกัน ค่าเฉลี่ย Ra ไม่ครอบคลุมสีแดงอิ่มตัวทั้งหมด จึงควรดู R9 และข้อมูล TM-30 เมื่องานต้องแยกสีหรือแสดงสินค้าอย่างละเอียด

Ra / CRI

ใช้สรุปความเที่ยงตรงของสีจากชุดตัวอย่างมาตรฐาน การมีค่าเท่ากันไม่ได้รับประกันว่าวัตถุทุกสีจะดูเหมือนกัน

R9

ดัชนีเฉพาะสำหรับสีแดงอิ่มตัว ช่วยดูข้อมูลที่ค่าเฉลี่ย Ra ไม่ได้รวม โดยเฉพาะงานที่สีแดงเป็นจุดสำคัญ

TM-30

ให้ข้อมูลทั้งความเที่ยงตรงและความอิ่มตัว รวมถึงการเปลี่ยนแปลงตามกลุ่มสี เหมาะกับการอ่านคุณภาพสีให้ละเอียดขึ้น

ส่งค่าที่ลองไว้ให้เพื่อนหรือทีมออกแบบเปิดต่อได้

จากการทดลอง ไปสู่ผังห้องจริง

เมื่อเห็นความต่างของมุมแสงแล้ว ลองใช้ขนาดห้องและสเปกโคมของคุณในโปรแกรมวางผังดาวน์ไลท์ เพื่อดูจำนวนโคม ระยะจากผนัง และตำแหน่งติดตั้ง

วางผังดาวน์ไลท์ 2D → คำนวณ Lux และจำนวนโคม →

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับห้องทดลองแสง

Beam Angle กับ Field Angle ต่างกันอย่างไร?

ทั้งคู่เป็นมุมเต็มของการกระจายความเข้ม แต่ใช้ระดับขอบต่างกัน Beam ใช้ระดับ 50% ของค่าสูงสุด ส่วน Field ใช้ 10% ขอบเหล่านี้เป็นจุดอ้างอิง แสงจริงไม่ได้หยุดทันทีที่เส้นขอบ

เพิ่มความสูงแล้ววงแสงกว้างขึ้น แปลว่าสว่างขึ้นหรือไม่?

วงแสงทางเรขาคณิตกว้างขึ้นตามระยะ แต่ค่าแสงบนพื้นผิวอาจลดลง ลองห้องทดลองระยะเพื่อเห็นความสัมพันธ์ของระยะกับ Lux ภายใต้สมมติฐานที่ระบุไว้

เลือก 6500K จะสว่างกว่า 3000K เสมอไหม?

CCT อธิบายโทนของแสงขาว ส่วน Lumen และ Lux อธิบายคนละด้านของปริมาณแสง จึงควรเปรียบเทียบข้อมูลความสว่างจากรุ่นโคมจริงเพิ่มเติม

ภาพสีบนหน้าจอใช้ตัดสิน CRI ของโคมได้หรือไม่?

ภาพช่วยเข้าใจแนวคิดได้ แต่การตรวจ CRI ต้องใช้ข้อมูลการวัดแหล่งกำเนิดและวิธีคำนวณมาตรฐาน หากสีสำคัญควรขอรายงาน Ra, R9 หรือ TM-30 และทดลองกับวัสดุจริง

ใช้ผลจาก Light Lab เป็นแบบติดตั้งได้เลยหรือไม่?

ใช้เป็นข้อมูลเริ่มต้นสำหรับเลือกมุมแสงและคุยแนวคิดได้ ผังติดตั้งสุดท้ายต้องตรวจไฟล์ IES/LDT ของโคม ระยะจริง พื้นผิว แสงบาดตา และข้อกำหนดของโครงการ

หลักการและข้อมูลเพิ่มเติม

ภาพและเครื่องมือในหน้านี้สร้างขึ้นเพื่อการเรียนรู้ รูปแบบห้องทดลองได้รับแรงบันดาลใจจาก Hublit Light Lab · ดูเครื่องคำนวณทั้งหมดของ Lumens Lab →